ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਚਿਹਰਾ: 31 ਸਾਲਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਤੋਂ ਬੁਲਾਰਾ ਬਣਿਆ
ਪੰਜਾਬ-ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਬਾਰਡਰਾਂ ਖਨੌਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਕਿਸਾਨੀ ਮੋਰਚੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਮੋਰਚੇ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਉਤਰਾਅ-ਚੜਾਅ ਦੇਖੇ । ਗਰਮੀ-ਸਰਦੀ, ਮੀਂਹ, ਹਨੇਰੀ, ਝੱਖੜ ਸਮੇਤ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਠਿਨਾਈ ਨੂੰ ਝੱਲਦਿਆਂ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਇਸ ਮੋਰਚੇ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਸਿਲੇਬਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜਰੂਰ ਬਨਣਗੇ । ਸ. ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਡੱਲੇਵਾਲ ਦਾ ਮਰਨ ਵਰਤ ਜੋ 100 ਦਿਨ ਦਾ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਵਰਗੀ ਮਿਸਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲੀ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ । ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ 31 ਸਾਲ ਦੇ ਪੜ੍ਹੇਲਿਖੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਲਈ ਲੜਨਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਨੁਭਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਅੰਕੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਪਹਿਲੇ ਅੰਦੋਲਨ ਮੌਕੇ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇਹ ਹੀ ਦੇਖਿਆਂ ਕਿ 30-40 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਹੀ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਕਿਸਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ 2.0 ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ । ਇੱਕ 30-31 ਸਾਲ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ‘ਚ ਕਿਵੇਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਮੀਡੀਆ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਚਿਹਰਾ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ “ਅਭਿਮੰਨਯੂ ਕੋਹਾੜ” ਅੱਜ ਕਿਸਾਨੀ ਦੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਯੂਥ ਆਈਕਨ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ । ਇਸ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰੇ “ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ” ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਾਖੀ ਜੱਗਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਫਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਛਾਪੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਅਨੁਵਾਦ ਅਦਾਰਾ ‘ਅਬੂ ਜ਼ੈਦ’ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਹਰ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਸਕਣ ।
ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ 2014 ਵਿੱਚ ਐਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਭਿਮਨਿਊ ਕੋਹਾੜ ਕਿਸਾਨ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ। ਇਹ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਹੈ (ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹਨ), ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ । ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਖਨੌਰੀ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਭਰਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੈ । ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, 31 ਸਾਲਾ ਅਭਿਮਨਿਊ ਕੋਹਾੜ ਉਸ ਕਿਸਾਨ ਵਫ਼ਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਨੇਤਾ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਡੱਲੇਵਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਜੋ ਹਰਿਆਣਾ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਖਨੌਰੀ ਵਿਰੋਧ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।
ਕੋਹਾੜ 2020-21 ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਹੁਣ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਿੰਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬਣਾਈ ਗਈ 40-ਮੈਂਬਰੀ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ (SKM) ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ 23 ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ MSP ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮੰਨਵਾਉਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਹਾੜ ਦਾ ਡੱਲੇਵਾਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹਰਿਆਣਾ ਸਥਿਤ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਨੌਜਵਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਰਾਹੀਂ ਹੈ । ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸੋਨੀਪਤ ਦੇ ਛੀਨੋਲੀ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਡੱਲੇਵਾਲ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਐਸਕੇਐਮ-ਗੈਰ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ । ਕੋਹਾੜ ਦਾ ਸਿੱਧਾ-ਸਾਦਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨੇ SKM (ਗੈਰ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੂਜੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ ਜੋ ਅਕਸਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ‘ਤੇ ਠੋਕਰ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਕੋਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਹਨ ।
2016 ਵਿੱਚ ਦੀਨ ਬੰਧੂ ਛੋਟੂ ਰਾਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਮੂਰਥਲ ਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੋਹਾਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਆਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। “ਮੈਂ ਕਿਸਾਨ ਬਣੇ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।”
ਕੋਹਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ, ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਐਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਭੂਮੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। “ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ।”
2020-21 ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਕੱਕਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਿਸਾਨ ਮਜ਼ਦੂਰ ਮਹਾਂਸੰਘ ਦੇ ਯੁਵਾ ਵਿੰਗ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ । 2022 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਨੌਜਵਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ । ਕੋਹਾਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਖੇਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ।
ਐਸਕੇਐਮ-ਨਾਨ-ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ, 23 ਫਸਲਾਂ ‘ਤੇ ਐਮਐਸਪੀ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਰੰਟੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਜ਼ਾ, ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਕੋਹਾੜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: “ਨਿੱਜੀ ਖਿਡਾਰੀ ਕਾਰਟੈਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਕਪਾਹ ਵਰਗੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਐਮਐਸਪੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ 19 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਗਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਕਰਨਗੇ।
ਅਜਿਹੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਰੰਟੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਲੋਚਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ “ਇਸਦੀ ਲਾਗਤ 17 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗੀ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਵੇਗਾ, ਜਾਂ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ”, ‘ਤੇ ਕੋਹਾੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਲੀਲ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ (22 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ), ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਮਐਸਪੀ ਗਰੰਟੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਅਸਲ ਵਾਧੂ ਸਾਲਾਨਾ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ 25-30 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗੀ।” ਕੋਹਾੜ ਆਰਬੀਆਈ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ “ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤ ਦਾ 30% ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ”।
ਪੇਸ਼ਕਸ਼:
ਮੁਹੰਮਦ ਜਮੀਲ ਐਡਵੋਕੇਟ
ਗਰੀਨ ਟਾਊਨ, ਕਿਲਾ ਰਹਿਮਤਗੜ੍ਹ
ਤਹਿਸੀਲ ਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ
ਸੰਪਰਕ: 9417969547



